تذکری در باب دستخط آیت الله خوانساری

روزهای پایانی دی ماه سال ۱۳۶۳ بود که خبر رحلت آیت الله العظمی سیّد احمد خوانساری(رحمت الله علیه) در صدر اخبار کشور قرار گرفت. بر آن شدم تا تنها دستخط  این بزرگوار که مورد استناد انجمن واقع می‌شود را تقدیم کنم. متن کامل این دستخط بدین شرح است:

« بسم اللّه تعالی، اشتغال حضرت مستطاب قدوه الاعلام حجه الاسلام و المسلمین آقای حلبی دامت برکاته … مرقومه مورد تقدیر ان‌شاء‌الله تعالی مورد توجه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و جعل ارواحنا له الفداء باشد. مسئول از حضرت حقّ جلّ و علا دوام تاییدات ایشان. احمد الموسوی الخوانساری»

 

منبع: جزوه انجمن حجتیه در راستای فقاهت

 

در این که کلیّت فعّالیّت‌های انجمن حجتیّه مورد تأیید مرحوم آیت الله خوانساری بوده، شکّی نیست. امّا از آنجا که انجمن برای اثبات حمایت مراجع به دستخط‌هایی استناد می‌کند، لازم است تا به همه این اسناد یکسان نگریسته نشده و در مورد هر یک دقّت‌های لازم صورت پذیرد. لذا سند مذکور را برای عرض چند تذکّر عرضه داشتم.

۱-  چون انجمن “بمنظور مبارزه با فرقه ضاله” تأسیس و معرّفی می‌شد، بسیار طبیعی بود که مورد حمایت مراجع وقت قرار بگیرد. به ویژه آن که بهائیّت بسیار فعّال بود و تنها گروهی که جهت مبارزه با این فرقه، به صورت تشکیلاتی فعّالیّت داشت، انجمن حجتیّه بود. لذا اگر مورد حمایت مراجع قرار نمی‌گرفت جای سئوال داشت.

۲-  شیخ محمود #حلبی شخصیّتی بود که فارغ از سابقه اقدامات و فعّالیّت‌هایش علیه بهائیّت، مراجع و علما حدّاقل به واسطه منابرش او را می‌شناختند و نگاه خوش بینانه‌ای به او داشتند. پس باز هم طبیعی بود که اینگونه عبارات را بنویسند.

۳-  علیرغم آن که حمایت آیت الله خوانساری از انجمن به واسطه دیگر شواهد و قرائن، قطعی است، امّا گویا تنها دستخط ایشان در این باره که تا کنون توسط انجمن منتشر شده است، همین دستخط کوتاه است.

۴-  در همین دستخط کوتاه نیز، هیچ ذکری از انجمن و فعالیتهای مربوط به آن نشده و صرفاً از آقای حلبی ذکر خیری شده است.

۵-  ممکن است این مسئله مطرح شود که “وقتی ذکر خیری از رهبر انجمن شده، پس میتوان تأیید انجمن را نتیجه گرفت.” امّا چنین نتیجه‌گیری حدّاقل در مورد این سند صحیح نیست چرا که تاریخ آن مشخص نبوده و ممکن است به دوران قبل از تأسیس انجمن مربوط باشد.

۶-  برخی از این اسناد نشان دهنده آن است که متن مذکور در مورد واقعه، استفتاء، نامه و… نگاشته شده که ما از آن بی‌اطلاعیم و برای قضاوت کامل و صحیح نیاز به دانستن کلّ مسئله هست نه پاسخ تنها. مثلاً در همین سند معلوم نیست که منظور از “مرقومه” چیست و در آن چه نگاشته شده بوده که ایشان آن را تأیید فرموده‌اند. اهمیّت مسئله آن جا روشن میشود که مثلاً ممکن است بر اساس گزارشات و اخبار غلط چنین پاسخی نگاشته شده باشد. یا مثلاً در پاسخ فقط نوشته شده باشد “انشاءالله خداوند تعالی یاریتان فرماید” و این حمل بر تأیید شود در حالی که در استفتائی که ندیده‌ایم، به تفصیل درخواست وجوهات و اجازات و امکانات شده باشد. که در این حالت گویا طرف مقابل موافق نبوده و معنای دیگری از پاسخش برداشت می‌شود.

این نکات صرفاً از آن رو ذکر شد که به این مسئله توجه داده شود که هنگام مواجهه با اسناد ارائه شده توسط انجمن، به دقّت بیشتری نیاز است. و گرنه همانگونه که عرض شد در حمایت این مرجع عالیقدر از انجمن شکّی نیست چرا که علاوه بر خاطرات، دستخط صریحی از ایشان موجود است که خود انجمنی‌ها هم ندارند و انشاءالله به وقتش منتشر خواهد شد. هر چند که آن دستخط نیز مربوط به قبل از پیروزی انقلاب است.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *